(Tinea pellionella)
Mole są dokuczliwymi szkodnikami występującymi w mieszkaniach, na strychach i w sklepach i magazynach z tekstyliami oraz z wyrobami skórzanymi i futrzarskimi. Dorosły mól nie pobiera pokarmu. W okresie życia korzysta z zapasów zgromadzonych przez larwy. Larwy (gąsienice) mola są szkodliwe. Uszkadzają i niszczą przechowywaną odzież, powodując znaczne straty materialne.
Mole są drobnymi motylami. Rozpiętość ich skrzydeł wynosi 12 - 16 mm (najczęściej około 15 mm), a długość ciała od 8 do 12 mm. Mole latają słabo i niechętnie. Unikają światła, dletego przebywają w ciemnych i zacisznych miejscach. Do najbardziej dokuczliwych moli należą mól futrzany (mól kożusznik) i mól włosiennicznik (mól ubraniowy).
Samice mola futrzanego (Tinea pellionella) składają jaja po 1 - 16 dniach po wyjściu z poczwarki. Jaja umieszczają pojedynczo lub w małych grupach na produkty pokarmowe. Jaja nie są gładkie; na powierzchni jaj są podłużne rowki. W ciągu życia samica składa do 120 jaj. Jaja rozwijają się w temperaturze powyżej 14oC. W niższych temperaturach rozwój jaj ulega zahamowaniu.
Z jaj wylęgają się gąsienice, które przędą rurkowaty domek, o długości 6 - 9 mm, w którym ciągle przebywają i który stale noszą. Materiał budulcowy stanowią resztki pokarmowe sklejone jedwabistą wydzieliną gruczołów przędnych. Trudno zauważyć oprzędy mola futrzanego, gdyż do nich przyklejone bywają włókna niszczonego ubrania, czy tkaniny. Poruszając się noszą domek ze sobą przez całe życie, powiększając go do 8 mm w miarę wzrostu, toteż w miejscu żerowania nie pozostawiają wyraźnych śladów. W domku żerują, w nim linieją i w końcu przepoczwarczają się. Po 1 - 3 miesiącach larwy osiągają długość 12 mm. Są wtedy białawe, z czarną głową i czarnym pierwszym odcinkiem tułowia. W celu przepoczwarczenia, larwy razem z domkiem opuszczają substrat, w którym żerowały i na zewnątrz odzieży przytwierdzają oprzęd do podłoża bezpiecznej kryjówki i w nim przepoczwarczają się. W temperaturze 20oC rozwój pokolenia trwa 70 dni. W naszych warunkach szkodnik wykształca jedno lub dwa pokolenia w roku.
Mól futrzany występuje u nas znacznie rzadziej niż włosienniczek, jednak w razie licznego pojawu może wyrządzić duże szkody.
Szkodliwość moli
Do naszych domów i mieszkań mole przedostają się z sąsiednich budynków przez otwarte okna i drzwi, a także z opuszczonych gniazd ptaków.
Gąsienice mola futrzanego żerują w wełnie i wyrobach wełnianych, w filcu, w meblach tapicerskich, w futrach i w pierzu, powodując znaczne szkody. Występując w mieszkaniach mól włosienniczek zniszczyć może wełniane dywany i kilimy, obicia tapicerowanych mebli oraz odzież, szczególnie tą, która jest przechowywana w zacisznych miejscach przez dłuższy czas. Poszukując pokarmu larwy mola włosienniczka i mola futrzanego wybierają te miejsca w wyrobach wełnianych lub w skórach, które są zabrudzone sokami owocowymi lub ludzkim potem i moczem, gdyż potrzebują do wzrostu i rozwoju związków azotowych i witamin z grupy B. Pot ludzki zawiera tiaminę i ryboflawinę. Larwy moli nie trawią produktów roślinnych, takich jak bawełna lub len, ale mogą je zniszczyć, jeśli są zanieczyszczone moczem lub potem.
Produkty silnie zniszczone przez mole są posklejane jedwabistymi rurkami i zanieczyszczone drobnymi, twardymi odchodami, które niektórzy mylą z jajami. Jaja moli są bardzo drobne, przeźroczyste i delikatne; łatwo je zniszczyć po dotknięciu.
Zabezpieczenie odzieży przed molami
Należy chronić ciepłe ubrania, wykonane z futer, skór lub wełny przed molami. W tym celu należy sprawdzić, czy nie są przechowywane w ciasnych szafach i schowkach. Częste wietrzenie na słońcu i trzepanie lub szczotkowanie ubrań, materiałów tekstylnych i wyrobów ze skóry umożliwia mechaniczne usunięcie jaj złożonych przez mole, które nie przyklejają je do podłoża.
Przesuszanie wyrobów na słońcu jest bardzo skutecznym zabiegiem. Szybkość działania promieni słonecznych zależy od barwy materiału. Na materiałach czarnych pełne słońce w lecie już w ciągu pół godziny zabija wszystkie stadia rozwojowe mola, a na materiałach jasnych działanie słońca jest wolniejsze, więc należy je wywieszać na czas dłuższy.
Wyroby tekstylne i skórzaste przechowywać w szczelnych opakowaniach foliowych lub w workach papierowych, jeśli są szczelne. Większe partie wyrobów futrzarskich i innych wrażliwych towarów przechowywać w chłodnych miejscach o temperaturze od -3oC do +4,5oC.
Krótkotrwałe przetrzymywanie porażonych produktów w niskiej temperaturze nie jest zabiegiem całkowicie skutecznym. Należy pamiętać, że niska temperatura zabija tylko jaja, a gąsienice, zwłaszcza starsze, mogą w nich przetrwać nawet parę miesięcy i przy zaistnieniu normalnych warunków rozwijają się dalej. Larwy moli są mało odporne na szybko następujące po sobie zmiany temperatury. Partię ubrań, w którym stwierdzono występowanie moli, należy ochłodzić do temperatury -5oC, następnie na krótki czas ogrzać do 10oC, jeszcze raz ochłodzić do -5oC i potem utrzymywać stałą temperaturę +4,5oC.
















